Wil je je rijbewijs halen en wil je vooral één ding: overzicht? Dan zit je goed. Veel mensen starten met rijles en zien daarna pas hoeveel losse onderdelen erbij komen: rijschool kiezen, theorie, CBR-dingen regelen, examenplanning, stress, kosten… Als je geen stappenplan hebt, voelt het al snel alsof je achter de feiten aanloopt.
In dit artikel krijg je een duidelijk stappenplan (van eerste oriëntatie tot rijbewijs op zak), inclusief een praktische checklist. Je hoeft niet alles perfect te doen, maar je wilt wél weten wat logisch is in welke volgorde—zodat je geen tijd en geld verliest.
Wil je daarnaast een uitgebreide “rijschool kiezen”-gids? Begin dan bij de rijschool-gids (A–Z).
Stap 1: Bepaal jouw uitgangspunt (doel, tijd, budget)
Voor je een rijschool kiest, is het slim om 5 minuten eerlijk te zijn tegen jezelf:
- Wil je snel je rijbewijs, of liever rustig en zeker?
- Heb je een strak budget?
- Kun je 1–2 keer per week lessen (ritme maakt echt verschil)?
- Wil je automaat of schakel?
- Heb je extra behoefte (bijv. spanning, rijangst, autisme, beperking)?
Als je dit helder hebt, kun je veel beter vergelijken en voorkom je dat je “zomaar” een pakket koopt.
Stap 2: Kies een rijschool (niet op gevoel, maar op structuur)
De rijschool die bij jou past is niet per se de goedkoopste of degene met de meeste sterren—maar de rijschool die:
- transparant is over voorwaarden en kosten
- een duidelijke lesopbouw heeft
- goed te plannen is (ritme)
- een instructeur biedt die bij jou past
Wil je dit systematisch aanpakken? Gebruik: rijschool vergelijken.
Voor de financiële kant is dit ook handig: rijles kosten.
Tip: doe (minstens) één proefles voordat je een groot pakket koopt.
Stap 3: Start met rijlessen en bouw routine op
In de eerste lessen draait het niet om “perfect rijden”, maar om:
- basiscontrole (sturen, remmen, koppeling/automaat)
- kijkgedrag en spiegels
- rustig verkeer → stap voor stap drukker
Vraag je instructeur vanaf het begin om structuur:
- “Wat is vandaag het doel?”
- “Wat is mijn belangrijkste verbeterpunt?”
- “Wat is de volgende stap?”
Wil je weten hoe een goede opbouw eruitziet? Lees: rijles opbouw.
Stap 4: Begin (op tijd) met theorie
Theorie is een losse mijlpaal in je traject. Sommige mensen doen eerst theorie, anderen parallel. Beide kan—maar wat je níet wil is dat je te laat begint en dan moet wachten met examenplannen.
Een praktische aanpak:
- start met theorie zodra je ritme in rijles hebt (of eerder als je tijd hebt)
- werk met thema’s + oefenexamens
- boek pas als je stabiel oefenexamens haalt
Volledig plan: theorie-examen voorbereiden.
Stap 5: Regel CBR-administratie (machtigen) wanneer het logisch is
Op een bepaald moment moet je rijschool jou kunnen koppelen voor examenplanning. Dat doe je via machtigen bij het CBR.
Belangrijk:
- Machtigen doe je zelf via DigiD (Mijn CBR)
- Doe het pas als je zeker bent van je rijschool (of als je rijschool het echt nodig heeft voor planning)
Stappenplan: rijschool machtigen (CBR).
Loop je vast met DigiD of errors? Bekijk: problemen met machtigen.
Stap 6: (Optioneel) Tussentijdse toets als je daar voordeel uit haalt
De tussentijdse toets is een oefenmoment in examenomstandigheden. Het is niet verplicht, maar kan waardevol zijn als jij:
- veel examenspanning hebt
- graag een “reality check” wilt van een examinator
- beter leert door echte examenomgeving
Afweging: tussentijdse toets.
Stap 7: Praktijkexamen voorbereiden (de laatste fase)
De laatste fase draait om “examen-rijden”:
- zelfstandig beslissen
- voorspelbaar rijden
- kijkgedrag zichtbaar maken
- manoeuvres op routine
- stressmomenten leren herstellen
Gebruik een plan met mock exams en checklist, zodat je niet alleen “hoopt” dat je klaar bent.
Complete gids: praktijkexamen voorbereiden.
Heb je veel spanning rond examens? Dan helpt dit: faalangst rijexamen.
Stap 8: Praktijkexamen doen (en wat als je zakt?)
Op de examendag:
- ga voor veiligheid boven perfectie
- neem tijd, kijk extra
- maak je een fout? herstel veilig en ga door
Zak je? Dat is vervelend, maar het gebeurt veel mensen. Zie het als feedback:
- analyseer 2–3 hoofdpunten
- oefen gericht
- plan herexamen met een duidelijk plan
Stap 9: Rijbewijs aanvragen bij de gemeente
Als je geslaagd bent, kun je je rijbewijs aanvragen bij je gemeente. Neem je ID mee en check de verwerkingstijd van jouw gemeente. Daarna: genieten (en rustig blijven rijden—want leren stopt niet bij slagen).
Checklist (kort en praktisch)
- Doel/tijd/budget helder
- 2–3 rijscholen vergeleken (niet alleen op prijs)
- Proefles gedaan
- Ritme in lessen (minimaal 1x per week als dat lukt)
- Theorieplan gemaakt + oefenexamens gedaan
- CBR machtigen geregeld als het nodig is
- (Optioneel) Tussentijdse toets besloten
- Mock exams gereden + examen-checklist
- Praktijkexamen gedaan
- Rijbewijs aangevraagd bij gemeente
Veelgestelde vragen
In welke volgorde moet ik theorie en praktijk doen?
Beide kan. Veel mensen doen theorie parallel met rijlessen. Belangrijk is dat je het niet uitstelt tot het laatste moment.
Wanneer moet ik machtigen?
Als je rijschool het nodig heeft voor examenplanning—en bij voorkeur wanneer je zeker bent van je rijschool. Zie het stappenplan: rijschool machtigen.
Wat is mijn beste volgende stap?
Als je nog helemaal aan het begin staat: kies eerst je rijschool met rijschool vergelijken. Zit je al in lessen? Start dan je theorieplan via theorie voorbereiden en werk richting examen met praktijkexamen voorbereiden. Voor het complete overzicht ga je terug naar de rijschool-gids (A–Z).
