Je praktijkexamen is geen “perfect rijmoment”. Het is een moment waarop je laat zien dat je veilig, zelfstandig en voorspelbaar kunt rijden. Toch gaan veel kandidaten het examen in met een vaag gevoel: “Ik hoop dat het goed gaat.” En precies dát maakt het spannend, want onzekerheid voedt stress.
In dit artikel krijg je een concreet plan om je praktijkexamen voor te bereiden: wat je de laatste weken moet trainen, hoe je weet dat je klaar bent, welke fouten het vaakst gebeuren (en hoe je ze voorkomt) en een checklist voor de examendag. Zo ga je met meer rust je examen in.
Wil je eerst het complete overzicht van rijschool kiezen tot examen? Start bij de rijschool-gids (A–Z).
Wat beoordeelt de examinator eigenlijk?
De examinator kijkt niet of je “mooi rijdt”, maar of je:
- veilig rijdt (geen gevaarlijke situaties)
- zelfstandig rijdt (je neemt beslissingen zonder constante hulp)
- voorspelbaar rijdt (anderen kunnen jouw gedrag begrijpen)
- verantwoord omgaat met verkeer (ruimte, snelheid, kijken, anticiperen)
Je hoeft dus niet foutloos te zijn. Je moet vooral laten zien dat je keuzes veilig zijn, en dat je fouten kunt herkennen en herstellen.
Ben ik klaar voor het praktijkexamen? (snelle reality check)
Je bent meestal klaar als je in verschillende situaties:
- standaard je kijkroutine gebruikt (spiegel–schouder, vooruitkijken)
- op tijd snelheid aanpast (niet te laat remmen of te hard doorrijden)
- zelfstandig keuzes maakt (voorsorteren, invoegen, afslaan)
- manoeuvres beheerst met een vaste aanpak (parkeren, keren)
- na een fout rustig blijft en veilig corrigeert
Als je vooral “kunt rijden” maar in spanning ineens alles kwijt bent, dan is dat geen vaardigheidsprobleem maar stressmanagement. In dat geval helpt het om ook je examenspanning te trainen via faalangst rijexamen (en eventueel rijangst als spanning ook tijdens lessen speelt).
Het 3-weken plan (aanpasbaar) richting examen
Onderstaand plan is een praktische basis. Heb je korter of langer? Pas de tijd aan, maar houd de logica hetzelfde: eerst stabiliseren, dan simuleren.
Week 1: stabiliseren (consistent veilig rijden)
Focus:
- kijkgedrag automatiseren
- snelheid/ruimte (defensief rijden)
- rotondes, kruispunten, rijstrookwissels
- manoeuvres op routine
Opdracht:
- elke les: 1 hoofdthema + 1 mini-thema
- na elke les: 3 notities (goed / aandachtspunt / volgende stap)
Als je merkt dat je lesopbouw nu nog rommelig voelt, kan het helpen om je traject te structureren zoals in rijles opbouw.
Week 2: simuleren (mock exams)
Focus:
- 1–2 volledige mock exams
- examen-gedrag trainen: rustig, zelfstandig, voorspelbaar
- fouten leren herstellen zonder paniek
Mock exam-regels:
- rijd alsof het echt is (inclusief stilte-momenten)
- maximaal 3 leerpunten achteraf (niet 20)
- oefen je zwakste situaties gericht in de volgende les
Week 3: verfijnen (rust en vertrouwen)
Focus:
- herhalen van vaste routines
- last-minute valkuilen voorkomen
- mentale voorbereiding + examendag plan
Tip: plan in de laatste dagen geen “overload”-les waarin je alles tegelijk probeert te fixen. Rust is ook voorbereiding.
De meest gemaakte fouten (en hoe je ze voorkomt)
1) Onvoldoende kijken (vooral bij rijstrookwissels en kruispunten)
Kijken is het grootste verschil tussen “ik kan rijden” en “ik ben examen-ready”. Train op:
- spiegelcheck vóór elke actie
- schoudercheck bij wisselen/afslaand verkeer
- vooruitkijken (2–3 stappen vooruit)
2) Te laat beslissen (voorsorteren, snelheid, positie)
Veel kandidaten zien de situatie, maar handelen te laat. Oplossing:
- lees borden eerder
- maak sneller een “veilig” plan (liever rustig een extra rondje dan last-minute snijden)
3) Te hard je best doen (stress → fouten)
Stress kan je strak maken: je stuurt harder, remt plots, denkt te veel na. Dan helpt een simpele focus:
- “veilig en rustig” > “perfect”
4) Manoeuvres zonder vaste stappen
Als je parkeert op gevoel, gaat het onder spanning mis. Werk met een vaste volgorde:
- positie → kijk → langzaam → correctie → check
5) Onzekerheid na een fout (blijven hangen)
Een fout hoeft niet fataal te zijn. Maar “blijven hangen” kan je ritme breken. Train:
- fout → herstel veilig → door → opnieuw focus
Dit sluit ook aan op de aanpak in faalangst rijexamen: je leert stressmomenten herstellen.
Checklist: wat je in de laatste week moet afvinken
Gebruik deze checklist om jezelf (en je instructeur) scherp te houden.
Rijvaardigheid
- Kijkroutine is automatisch (spiegel–schouder)
- Snelheid is passend bij situatie (niet alleen limiet)
- Je houdt ruimte en anticipeert
- Manoeuvres gaan met vaste stappen
- Je kunt zelfstandig rijden met minimale aanwijzingen
Examen-simulatie
- Minstens één mock exam gereden
- Je zwakste situaties zijn gericht geoefend
- Je hebt een plan voor stress (adem/focus-zin)
Praktisch
- Examenlocatie en tijd zijn duidelijk
- Je weet wat je meeneemt (ID, bevestiging, etc.)
- Je hebt een routine voor vóór de rit
Tussentijdse toets: nuttig of niet?
Voor sommige kandidaten is een tussentijdse toets waardevol omdat:
- je het “examen-gevoel” oefent
- je feedback krijgt in examenvorm
- het stress kan verlagen door bekendheid
Maar het is niet voor iedereen nodig. Als je al veel mock exams rijdt en je stress goed kunt managen, kun je ook zonder.
Wil je een duidelijke afweging? Lees: tussentijdse toets: wat is het en is het de moeite waard?.
De examendag: zo houd je je hoofd rustig
1) Doe geen last-minute “cram”-les
Liever een rustige herhalingsles of helemaal niets dan een les waarin je jezelf overlaadt.
2) Gebruik een mini-routine (2 minuten)
- 2–3 keer: 4 tellen in, 6 tellen uit
- focus-zin: “Rustig kijken, dan kiezen.”
- schouders ontspannen, handen licht
3) Tijdens het examen: kies voor veiligheid boven elegantie
- twijfel? neem tijd, vertraag, kijk extra
- verkeerd gereden? blijf rustig en corrigeer veilig
- aanwijzing gemist? liever doorrijden en veilig keren dan abrupt
Als stress jouw grootste factor is, pak dan ook de specifieke strategieën uit faalangst rijexamen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel lessen vóór het examen moet ik doen?
Dat verschilt per persoon. Belangrijker is of je consistent rijdt en mock exam ervaring hebt. Gebruik de criteria uit dit artikel om te bepalen of je er klaar voor bent.
Wat als ik faalangst heb, maar technisch goed rijd?
Dan is je training: examen-gedrag en herstelmomenten. Mock exams + routine + focus naar buiten. Lees daarvoor ook faalangst rijexamen.
Wat als ik tijdens het examen een fout maak?
Blijf niet hangen. Herstel veilig, adem, ga door. Eén fout is niet automatisch zakken—onveilig gedrag wel.
Wat is mijn beste volgende stap?
Plan deze week één mock exam met je instructeur en kies 2 zwakke situaties om gericht te oefenen. Wil je jouw hele traject structureren? Bekijk rijles opbouw en ga terug naar de rijschool-gids (A–Z).
